Κριτική | Late Fame (H Φήμη)

Στο επίκεντρο της ιστορίας βρίσκεται ο Ed Saxberger, ένας πρώην ποιητής που έχει αφήσει εδώ και χρόνια πίσω του τις καλλιτεχνικές του φιλοδοξίες και έχει συμβιβαστεί με μια ήσυχη, καθημερινή ζωή. Ο Willem Dafoe τον υποδύεται με αξιοσημείωτη φυσικότητα και ευαισθησία, αποτυπώνοντας έναν άνθρωπο που δεν έχει πάψει εντελώς να αναρωτιέται τι θα μπορούσε να είχε γίνει η ζωή του. Όταν μια ομάδα νεότερων συγγραφέων ανακαλύπτει το παλιό του έργο και τον αντιμετωπίζει σαν έναν παραγνωρισμένο λογοτεχνικό θρύλο, ο Saxberger επιστρέφει απροσδόκητα σε έναν κόσμο που πίστευε ότι είχε εγκαταλείψει οριστικά. Η αναβίωση αυτή, όμως, δεν εξελίσσεται σε μια κλασική ιστορία καλλιτεχνικής επιστροφής. Αντίθετα, τον αναγκάζει να έρθει αντιμέτωπος με το παρελθόν και τις επιλογές του, αλλά κυρίως με την εικόνα που είχε δημιουργήσει για τον άνθρωπο που θα μπορούσε να είχε γίνει.

Ο Kent Jones προσεγγίζει τους χαρακτήρες του με μια αξιοσημείωτη τρυφερότητα, ακόμη και όταν σατιρίζει ανοιχτά την επιτηδευμένη πλευρά της σύγχρονης καλλιτεχνικής κουλτούρας. Οι νεαροί δημιουργοί που περιβάλλουν τον Saxberger συχνά μοιάζουν γελοίοι, ιδιαίτερα στον τρόπο με τον οποίο μετατρέπουν τη λογοτεχνία σε κοινωνική ταυτότητα και lifestyle, όμως η ταινία δεν τους αντιμετωπίζει αποκλειστικά ως καρικατούρες. Πίσω από τη ματαιοδοξία και την επιδεικτικότητα υπάρχει πραγματική ανάγκη για δημιουργία, αναγνώριση και συμμετοχή σε κάτι μεγαλύτερο. Ο Edmund Donovan ξεχωρίζει ως Meyers, ένας θαυμαστής του Saxberger του οποίου οι προθέσεις σταδιακά αποκτούν πιο ιδιοτελή χαρακτήρα. Η Greta Lee, από την άλλη, δίνει στην Gloria μια εκρηκτική ενέργεια, κρύβοντας πίσω από την αυτοπεποίθηση και τη θεατρικότητά της μεγαλύτερες ανασφάλειες. Οι δύο χαρακτήρες λειτουργούν ως διαφορετικές όψεις ενός κόσμου, όπου η καλλιτεχνική ταυτότητα συχνά συνδέεται περισσότερο με την εικόνα, τις γνωριμίες και την κοινωνική θέση, παρά με το ίδιο το έργο.

Αυτός ο προβληματισμός συνδέει την ταινία άμεσα με τη σύγχρονη Νέα Υόρκη. Το Late Fame κοιτάζει με νοσταλγία μια πόλη όπου οι καλλιτεχνικές κοινότητες κάποτε έμοιαζαν πιο ανοιχτές, αυθόρμητες και συλλογικές, αντιπαραβάλλοντάς την με ένα σημερινό περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί σε μεγάλο βαθμό από το χρήμα, την κατανάλωση και την ανάγκη για διαρκή αυτοπροβολή. Η απλή ζωή του Saxberger έρχεται σε έντονη αντίθεση με εκείνη των νεότερων ανθρώπων που τον περιβάλλουν, αρκετοί από τους οποίους έχουν την οικονομική ασφάλεια να πειραματιστούν με την τέχνη, χωρίς να αντιμετωπίζουν τα ίδια ρίσκα με όσους εξαρτώνται πραγματικά από τη δημιουργική τους δουλειά. Παρ’ όλα αυτά, ο Jones δεν υποστηρίζει απλώς ότι το παρελθόν ήταν καλύτερο. Η ταινία ενδιαφέρεται περισσότερο για τη δύσκολη σχέση ανάμεσα στη νοσταλγία και την επανεκκίνηση, καθώς ο Saxberger αποκτά ξαφνικά την ευκαιρία να επιστρέψει σε μια ζωή που κάποτε ονειρεύτηκε, πολλά χρόνια αφότου πίστεψε ότι αυτή η πόρτα είχε κλείσει.

Η ταινία, ωστόσο, δεν είναι απαλλαγμένη από αδυναμίες. Ο ρυθμός της παρουσιάζει διακυμάνσεις, ενώ ορισμένες ιδέες και χαρακτήρες μοιάζουν να ανοίγουν ενδιαφέρουσες κατευθύνσεις χωρίς να αναπτύσσονται μέχρι τέλους. Η σάτιρα ορισμένες φορές γίνεται υπερβολικά προφανής και τα ζητήματα γύρω από την ταξική ανισότητα, την καλλιτεχνική αξία, τη γήρανση και τη νοσταλγία θα μπορούσαν να έχουν εξερευνηθεί με μεγαλύτερο βάθος.

Παρ’ όλα αυτά, το Late Fame διατηρεί μια ιδιαίτερη γοητεία. Η ερμηνεία του Dafoe προσδίδει στην ταινία το απαραίτητο συναισθηματικό βάρος, ενώ η παρουσία της Νέας Υόρκης λειτουργεί σχεδόν σαν ένας ακόμη χαρακτήρας, μια πόλη που αλλάζει συνεχώς, αλλά κουβαλά τα ίχνη των προηγούμενων ζωών της. Τελικά, η ταινία δεν υποστηρίζει ότι η τέχνη μπορεί να διορθώσει το παρελθόν ή ότι η αναγνώριση μπορεί να εξαφανίσει μια ζωή γεμάτη ανεκπλήρωτα όνειρα. Υποστηρίζει κάτι πιο απλό και ανθρώπινο: ότι η επιστροφή στη δημιουργία μπορεί να έχει αξία από μόνη της. Ακόμη κι αν τα χρόνια της δόξας δεν υπήρξαν ποτέ ακριβώς όπως τα φανταζόμασταν, ίσως δεν είναι ποτέ αργά να ξαναβρούμε κάτι που κάποτε πιστεύαμε πως είχαμε χάσει.

Σκηνοθεσία: Kent Jones

Πρωταγωνιστούν: Willem Dafoe, Greta Lee, Edmund Donovan

Στους Κινηματογράφους